Etmaalintensiteit, AADT en andere begrippen uit de verkeerstelling

Verkeerskunde is opgegroeid met korte, dure metingen: jaargemiddelden geschat uit steekproeven, correctiefactoren voor het seizoen waarin de telslangen op de weg lagen, en cijfers die jarenlang in gebruik blijven omdat opnieuw meten geld kost. De begrippen hieronder komen vaak terug in gemeentelijk werk, en bij elk staat wat continue meting eraan verandert. Nationale definities zijn aan de wegbeheerders; waar een officieel cijfer bestaat, gebruik je dat.

Hoe wordt de etmaalintensiteit (AADT) berekend, en wie publiceert die?

Om de etmaalintensiteit te berekenen, tel je het verkeer op een punt over een jaar op en deel je het totaal door 365. Nationale wegbeheerders definiëren en publiceren die voor hun netwerken, en in de Britse wegverkeersstatistiek van het DfT wordt dezelfde maat gepubliceerd als AADF, annual average daily flow. In Nederland stelt het Nationaal Dataportaal Wegverkeer (NDW), een samenwerkingsverband van overheden, snelheden en intensiteiten van meetlocaties beschikbaar, actueel als open data en historisch via Dexter Open Data.

Het cijfer bepaalt de indeling van wegen en welke ontwerpnormen gelden, en is de basis voor geluids- en veiligheidsberekeningen. Op lokale straten publiceert niemand het voor je, en wie de etmaalintensiteit afleidt uit een steekproef van twee weken, schaalt een korte meting op met aannames over de rest van het jaar. Met een continue reeks die het hele jaar beslaat, is de etmaalintensiteit gewoon rekenwerk op verkeer dat echt gemeten is.

Hoe bepaal je ADT voor een zomerstraat, een omleiding of een evenementweekend?

ADT is de gemiddelde etmaalintensiteit over een periode die je zelf vastlegt, en veel praktische vragen hebben precies dat cijfer nodig: de zomerstraat, de omleiding bij wegwerkzaamheden, het evenementweekend. Wie op steekproeven vertrouwt, heeft voor elke nieuwe vraag een nieuwe meetcampagne nodig. Met een continue reeks is ADT voor elke periode een query op data die je al hebt.

Voor/na-vergelijkingen, waarop gemeenten vaak beslissen, hangen niet langer af van de vraag of iemand eraan dacht om “vooraf” te meten, mits de reeks al liep.

Wat laten richtingsverdeling, ritme en klasse zien naast het totaal aantal passages?

Drie kenmerken zeggen meer over een straat dan het totaal aantal passages. Richtingsverdeling per uur laat de forensenstroom zien. Week- en seizoensritme onderscheidt de schoolroute van de weekendbestemming. Bewegingsklasse (voertuigen, fietsers, voetgangers) laat zien voor wie de straat er werkelijk is.

Van dat antwoord hangen veel stedelijke herinrichtingen af. Moderne sensormeting, die we methode voor methode vergelijken in onze gids voor verkeerstelmethoden, kan alle drie continu en anoniem leveren vanuit één installatie.

Is één meetweek genoeg om een straat te beschrijven?

Op zichzelf niet. Een meetweek beschrijft alleen de week die hij beslaat, maar het verkeer op een straat wordt vaak gelijkgesteld aan wat er in die week gebeurde. Continue, privacy-first meting maakt die conventie overbodig, want de straat heeft het hele jaar data, en etmaalintensiteit, ADT en richtingsverdeling lees je af uit de reeks in plaats van ze te schatten.

Wat continue meting vraagt van een aanbesteding, staat in de gids voor gemeenten.